Oszuści matrymonialni – po czym ich poznać i jak się przed nimi chronić?
ZWIĘKSZ BEZPIECZEŃSTWO SWOICH DANYCH
- Presja emocjonalna to sygnał ostrzegawczy: szybkie wyznania, jesteś wyjątkowa/y, plany wspólnej przyszłości po kilku dniach (love bombing) mają zbudować zależność, nie relację.
- Jeśli ktoś unika wideo miesiącami – traktuj to jak „stop”. Wymówki mogą być częścią scenariusza (a dziś dochodzi też ryzyko deepfake/AI).
- Nie przenoś rozmowy poza aplikację, bo będzie bezpieczniej: izolacja i przeniesienie na WhatsApp/Telegram to klasyczny krok oszusta.
- Pieniądze = koniec znajomości: prośby o małą pożyczkę, dopłatę do paczki, leczenie, podróż, opłatę weryfikacyjną albo pewną inwestycję (często krypto) to najczęstszy cel oszustwa.
- Linki do: weryfikacji, płatności, potwierdzenia wieku traktuj jak phishing. Nie klikaj i nie podawaj danych/logowania.
- Nie wysyłaj intymnych zdjęć/wideo: to częsta bramka do szantażu (sextortion). Jeśli już do tego doszło, nie płać szantażyście i zabezpiecz dowody.
- Gdy masz podejrzenia lub straciłeś/aś pieniądze, działaj szybko: przerwij kontakt, zrób screeny czatu/linków/profilu i potwierdzeń przelewów, skontaktuj się z bankiem, zgłoś incydent oraz sprawę na Policję.
- Jeśli podałeś/aś dane (np. PESEL) lub obawiasz się kradzieży tożsamości: rozważ zastrzeżenie PESEL i wzmocnij zabezpieczenia kont (zmiana haseł, 2FA, alerty).
Czym jest oszustwo matrymonialne (romance scam) i dlaczego działa?
Strategia w wielu przypadkach działa, bo opiera się na emocjach (nadzieja, samotność, chęć pomocy) i presji. Policja zwraca uwagę, że skutki są nie tylko finansowe – często zostają też stres, wstyd i poczucie wykorzystania. Zazwyczaj oszustwo matrymonialne stanowi rodzaj cyberprzestępstwa, ponieważ wszystko zaczyna się w aplikacji lub na portalu randkowym, na różnego rodzaju forach internetowych lub w mediach społecznościowych. Po osiągnięciu swojego celu oszuści matrymonialni zazwyczaj znikają bez śladu i bardzo trudno ich namierzyć, ponieważ działają pod fałszywą (skradzioną w drodze wyłudzenia danych osobowych) lub wymyśloną tożsamością.
Sprawdź też, czym jest catfising!
Oszuści matrymonialni – przykłady
Oszuści matrymonialni w Polsce działają w równie spektakularny sposób. Wystarczy przytoczyć historię hrabiego Zdzisława Myszkowskiego (znanego policji jako Zdzisław M., spawacz z Kaszub), który swoją działalność rozpoczął w 2010 roku. Podawał się za lekarza onkologa, teścia Antonio Banderasa, spadkobiercę posiadłości na Malcie oraz właściciela dużych klinik w Genewie i Sewilli. Wyróżniał się dużym urokiem osobistym, który pomagał mu nagabywać kolejne pacjentki i namawiać na autorską metodę leczenia chorób nowotworowych za pomocą seksu. Za każdą taką „sesję” pobierał opłatę w wysokości 1500 zł, a następnie znikał. Swojej wybrance Darii D., która uległa jego urokowi, obiecywał ślub na Wawelu i wesele za 200 tys. zł. Dziwnym zbiegiem okoliczności jego karty kredytowe ciągle ulegały awarii, dlatego narzeczona pożyczała mu coraz większe sumy pieniędzy, a z czasem zaczęła przyprowadzać do niego kolejne pacjentki. „Hrabia” został zdemaskowany i wsadzony do więzienia, jednak po zakończeniu wyroku powrócił jako doktor Marek Buchwald, kolejny słynny onkolog i właściciel kliniki w Hiszpanii.
Wśród oszustów matrymonialnych zdarzają się również kobiety, jednak ich historie nie są tak spektakularne i szeroko opisywane w mediach.
Oszuści matrymonialni – po czym ich rozpoznać?
- jest wyjątkowo szarmancki i na początku znajomości robi wszystko, by zdobyć względy swojej sympatii;
- nie szczędzi czułych słów – szybko wyznaje miłość i snuje plany na temat wspólnej przyszłości;
- jest elokwentny, dużo opowiada na swój temat, a jego historie wydają się bardzo wiarygodne;
- wyróżnia się charyzmą, „elektryzującą” osobowością, która przyciąga uwagę;
- wykonuje odpowiedzialne zawody zaufania społecznego – zazwyczaj podaje się za lekarza, żołnierza lub prezesa zagranicznej firmy;
- często zwierza się z trudnej sytuacji osobistej lub problemów w pracy, aby wzbudzić w ofierze chęć pomocy;
- prędzej czy później prosi o pożyczkę (mniejszą lub większą), np. na leczenie chorego brata, rozkręcenie nowego biznesu lub pomoc w nieoczekiwanych problemach jego świetnie prosperującej firmy.
Jak działa oszust matrymonialny – schemat krok po kroku
Prawie zawsze schemat postępowania oszusta wygląda.
- Zaczepka i idealny profil. Zdjęcia mogą być kradzione albo wygenerowane przez AI, a opis dopasowany pod Twoje zainteresowania.
- Budowanie więzi (love bombing). Komplementy, częsty kontakt, szybkie deklaracje. To ma zbudować poczucie wyjątkowej relacji.
- Izolacja i przeniesienie rozmowy. „Nie mów nikomu”, „tu jest dużo hejtu”, „przejdźmy na komunikator”. To ogranicza Twoją kontrolę i ułatwia manipulację.
- „Moment zwrotny”: pieniądze / inwestycja / intymne materiały / link. Najczęstsze warianty opisane przez ekspertów NASK to m.in. prośby o przelew, inwestycje (np. krypto), sextortion lub phishing podszywający się pod serwis randkowy.
- Zniknięcie albo eskalacja żądań. Gdy zapłacisz raz, często pojawiają się kolejne prośby. A kiedy zaczynasz wątpić – kontakt się urywa.
Uwaga na AI: deepfake, „głos” i chatboty
Po czym rozpoznasz oszusta!
- bardzo szybkie wyznania miłości (love bombing) i presja na intensywny kontakt,
- unikanie rozmów wideo / ciągłe wymówki „dlaczego się nie da”,
- prośby o pieniądze, „pożyczkę”, kody, opłacenie paczki/leczenia/podróży,
- propozycja „pewnej inwestycji” (często krypto) i obietnica szybkich zysków,
- prośba o intymne zdjęcia/wideo, a potem groźby ujawnienia (sextortion),
- namawianie, by przenieść rozmowę poza aplikację (WhatsApp/Telegram) „bo tam bezpieczniej”,
- linki do „weryfikacji konta”, „płatności”, „potwierdzenia wieku” – czyli phishing,
- historia pełna dramatów i sprzeczności, które mają wzbudzić współczucie.
Co zrobić, jeśli podejrzewasz próbę oszustwa?
Gdy ktoś tłumaczy, że „nie może porozmawiać na wideo, bo ma awarię”, „ma zakaz” albo ciągle znajduje nową wymówkę, może po prostu unikać weryfikacji swojej tożsamości. W takiej sytuacji poproś o krótką rozmowę wideo w konkretnym terminie. Jeśli druga strona nadal unika kontaktu twarzą w twarz, najlepiej przerwać relację.
Niepokojącym sygnałem jest też komunikat w stylu „to tajne, nikomu nie mów”. Taka prośba często ma na celu odizolowanie Cię od bliskich i utrudnienie spokojnej oceny sytuacji. W takim przypadku warto od razu skonsultować rozmowę z kimś zaufanym i przesłać tej osobie screeny wiadomości.
Szczególną ostrożność zachowaj wtedy, gdy pojawia się prośba o szybki przelew, podanie kodów albo natychmiastową pomoc finansową. To klasyczny mechanizm wywierania presji i próby wyłudzenia. Najlepiej nie wykonywać żadnej płatności, przerwać kontakt i od razu zabezpieczyć dowody, na przykład wiadomości, numery kont i zrzuty ekranu.
Podejrzany powinien być także każdy link prowadzący do rzekomej „weryfikacji” albo „płatności”. Taki scenariusz bardzo często oznacza próbę phishingu. Nie klikaj w odnośnik, nie wpisuj żadnych danych i zgłoś sprawę do CERT Polska.
Jeszcze poważniejszym sygnałem alarmowym jest prośba o intymne zdjęcie lub nagranie. W takiej sytuacji istnieje ryzyko sextortion, czyli szantażu z wykorzystaniem prywatnych materiałów. Najbezpieczniej niczego nie wysyłać. Jeśli jednak materiały zostały już przekazane, nie płać szantażyście i jak najszybciej zgłoś sprawę odpowiednim służbom.
Jak zweryfikować nową znajomość?
- Wyszukiwanie obrazem – sprawdź, czy zdjęcia nie krążą w sieci (Google Images itp.).
- Spójność historii – poproś o proste szczegóły (miasto, praca, plan dnia). Oszuści często gubią się w wersjach.
- Rozmowa wideo – jeśli miesiącami „się nie da”, potraktuj to jako sygnał ostrzegawczy.
- Ostrożność z „idealnością” – profile zbyt perfekcyjne bywają tworzone pod manipulację.
- Nie ufaj wyłącznie wideo – przy deepfake’ach liczy się cały kontekst (zachowanie, presja, pieniądze).
Co zrobić, gdy podejrzewasz oszustwo (albo już straciłeś pieniądze)?
- Przerwij kontakt i zablokuj profil (na aplikacji i komunikatorach).
- Zabezpiecz dowody: screeny czatu, nicki, numery, linki, potwierdzenia przelewów.
- Skontaktuj się z bankiem (im szybciej, tym lepiej). Policja i NASK podkreślają znaczenie szybkiej reakcji.
- Zgłoś incydent do CERT Polska – formularz na incydent.cert.pl oraz (dla podejrzanych SMS-ów) numer 8080.
- Zgłoś sprawę na Policję / do prokuratury – nie zwlekaj i nie obwiniaj się.
- Jeśli to sextortion (szantaż intymnymi materiałami): nie płać i zgłoś sprawę – Dyżurnet.pl opisuje, jak reagować przy groźbach ujawnienia materiałów.
Jak i gdzie zgłosić oszustwo matrymonialne?
Zbierz wszystkie dowody oszustwa, jakimi dysponujesz, i przedstaw je na najbliższym posterunku policji. Nie zapomnij też, by zgłosić oszustwo do administratorów serwisu, poprzez który kontaktowałeś/kontaktowałaś się z fałszywym kochankiem. Niektóre portale sporządzają z takich informacji tzw. czarne listy, tj. publikują nazwy użytkowników, którzy wyłudzili pieniądze pod pozorem obietnicy wspólnego życia. Dzięki temu można ostrzec inne osoby przed popełnieniem tego samego błędu.
Sprawdź również, jak zgłosić oszustwo krok po kroku.
Jak chronić się przed oszustami matrymonialnymi?
- nie obdarzaj zbyt dużym zaufaniem niedawno poznanej osoby ani nie podawaj jej zbyt wielu informacji na swój temat;
- nie pisz zbyt wiele na swój temat w mediach społecznościowych – na podstawie aktywności, postów czy zdjęć doświadczony przestępca będzie w stanie określić twoje słabe strony, przez co będzie mu łatwiej znaleźć odpowiednią dla ciebie przynętę;
- zachowaj szczególną ostrożność w przypadku osób, które wydają się chodzącymi ideałami – są piękni, bogaci, mają dobry zawód i ciekawą pasję;
- ignoruj prośby o pożyczkę lub wsparcie finansowe;
- nie klikaj żadnych podejrzanych linków ani nie wypełniaj formularzy otrzymanych od osoby, której wcześniej nie znałeś/znałaś, o której przeszłości nic nie wiesz;
- jeśli masz wątpliwości, czy tożsamość twojego rozmówcy jest prawdziwa, sprawdź jego dane w internecie. Dowiedz się też, jak działa i w jakim zakresie przyda ci się weryfikacja adresu e-mail.
Jak ograniczyć skutki kradzieży tożsamości?
Dodatkowo warto wdrożyć „higienę kont”:
- zmień hasła i włącz 2FA – uwierzytelnianie dwuskładnikowe (mail i social media),
- sprawdzaj logowania i powiadomienia z banku,
- zgłaszaj podejrzane wiadomości do CERT.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Najczęściej po presji emocjonalnej (love bombing), unikaniu wideo, prośbach o pieniądze lub linkach do weryfikacji. Zwróć uwagę też na zbyt idealny profil i historię pełną dramatów.
Oszust prosi o „małą pożyczkę” – co odpowiedzieć?
Nie tłumacz się długo. Odmów, nie wysyłaj pieniędzy i przerwij kontakt. To jedna z podstawowych rekomendacji bezpieczeństwa.
Czy rozmowa wideo wystarczy, żeby mieć pewność?
Niestety nie zawsze. NASK opisuje, że dzięki AI możliwe są fałszywe materiały wideo i głosu (deepfake) oraz automatyzacja rozmów. Liczy się cały zestaw sygnałów ostrzegawczych, zwłaszcza wątek pieniędzy i presji.
Gdzie zgłosić romance scam w Polsce?
Do Policji/prokuratury, a incydenty online (linki, domeny, wiadomości) zgłaszaj do CERT Polska przez incydent.cert.pl. Podejrzane SMS-y możesz przekazać na 8080.
Jestem szantażowany intymnymi materiałami (sextortion) – co robić?
Nie płać. Zabezpiecz dowody, zablokuj kontakt i zgłoś sprawę na Policję.
Czy zastrzeżenie PESEL ma sens po takim oszustwie?
Może ograniczyć ryzyko, że ktoś wykorzysta PESEL do zobowiązań finansowych – od 1 czerwca 2024 roku instytucje finansowe mają obowiązek sprawdzać, czy PESEL jest zastrzeżony.
Źródła
- Gov.pl – Internetowe love / rekomendacje bezpieczeństwa i zgłoszeń, dostęp: 26.01.2026.
- Gov.pl – Zastrzeż PESEL (zasady, skutki, podstawa i data obowiązku weryfikacji), dostęp: 26.01.2026.
- CERT Polska – zgłaszanie incydentów / kontakt (incydent.cert.pl, 8080), dostęp: 26.01.2026.
- Dyżurnet.pl – co robić przy groźbach ujawnienia materiałów intymnych, dostęp: 26.01.2026.
Niniejszy materiał ma charakter wyłącznie reklamowy/marketingowy i ma na celu zachęcenie do nabycia usług Chroń PESEL świadczonych przez Kaczmarski Group Sp. J. oraz jej partnerów, tj. KRD BIG S.A. oraz TU Europa S.A. Materiał ten nie ma charakteru konsultingowego i nie powinien stanowić wyłącznej podstawy do podjęcia jakichkolwiek decyzji. Rekomendowane jest zapoznanie się ze szczegółowymi zasadami świadczenia usług Chroń PESEL, określonymi w odpowiednich Regulaminach, Ogólnych Warunkach, Warunkach ubezpieczenia oraz Cennikach (dostępnych na stronach internetowych chronpesel.pl).