7 Kwietnia 2026
Jak rozpoznać fałszywą zbiórkę pieniędzy?
Fałszywe zbiórki pieniędzy, oparte na emocjonalnych apelach i presji czasu, są poważnym problemem w erze cyfrowej. Media społecznościowe, platformy crowdfundingowe, uliczne akcje – to tylko niektóre sposoby, jakimi posługują się oszuści, aby wyłudzić pieniądze. Jak się przed tym bronić? Poznaj najczęstsze metody działania oszustów, dowiedz się, na co zwracać uwagę i jak weryfikować zbiórki, by wsparcie trafiało faktycznie do potrzebujących. Pomagaj świadomie – Twoja czujność ma znaczenie!
ZWIĘKSZ BEZPIECZEŃSTWO SWOICH DANYCH
ZWIĘKSZ BEZPIECZEŃSTWO SWOICH DANYCH
O czym pamiętać?
- Uważaj na presję czasu i silne emocje („tylko dziś”, „ostatnia szansa”, „dzieje się teraz”) – to klasyczny mechanizm, który ma zniechęcić do weryfikacji.
- Zrób test 3 pytań: Czy wiem, kto zbiera? Czy umiem to sprawdzić (KRS/portal/strona)? Czy jasno rozumiem, na co idą pieniądze? Jeśli na 2 z 3 odpowiadasz „nie” – wstrzymaj wpłatę.
- Nie wpłacaj „w ciemno” na prywatne konto, szczególnie gdy organizator budzi wątpliwości, a zbiórka krąży tylko w social mediach. Bezpieczniej wybierać znane platformy z mechanizmami weryfikacji.
- Jeśli to zbiórka „do puszki” w miejscu publicznym, sprawdź, czy widnieje w portalu zbiórek publicznych i czy dane (organizator, cel, termin) się zgadzają.
- Weryfikuj organizatora: gdy to fundacja/stowarzyszenie, sprawdź wpis w KRS, a przy OPP także sprawozdania (wiarygodne podmioty są transparentne).
- Sprawdź materiały (zdjęcia/historię): zrób odwrotne wyszukiwanie obrazem (np. Google Lens). Powtarzające się zdjęcia w różnych zbiórkach albo „dziwnie przycięte” dokumenty to czerwona flaga.
- Klikaj ostrożnie: unikaj skróconych linków i podejrzanych domen. Zbiórka nie powinna wymagać podawania wrażliwych danych (np. PESEL, danych logowania do banku).
- Zabezpiecz dowody: zanim zgłosisz zbiórkę lub ostrzeżesz innych, zrób screeny (opis, profil, link, numer konta) i zachowaj potwierdzenie wpłaty – to pomaga w zgłoszeniu do platformy i organów ścigania.
- Jeśli już wpłaciłeś/aś i masz podejrzenia: działaj szybko – skontaktuj się z bankiem, zgłoś zbiórkę na platformie i rozważ zgłoszenie na Policję. Jeśli podałeś/aś dane, zabezpiecz konta (hasła/2FA) i rozważ zastrzeżenie PESEL.
Czym są fałszywe zbiórki? Skala problemu
Fałszywe zbiórki to oszustwa, w których wyłudzane są pieniądze pod pozorem wsparcia szlachetnych celów, takich jak pomoc chorym dzieciom, ofiarom wypadków czy osobom dotkniętym tragedią. Popularność takich działań gwałtownie wzrosła w dobie cyfryzacji – internet, platformy crowdfundingowe i media społecznościowe dają oszustom ogromne możliwości. Wystarczy stworzyć emocjonalny apel, dodać poruszające zdjęcie i podać numer konta, aby wzbudzić współczucie i skłonić ludzi do wpłat. Dodatkowo anonimowość w sieci sprawia, że takie działania są trudniejsze do wykrycia, a ofiary często dowiadują się o oszustwie dopiero po czasie.
Według raportu CERT Polska w 2025 roku (do początku grudnia) liczba zarejestrowanych incydentów cyberbezpieczeństwa wyniosła ponad 222 tys. incydentów. Wśród nich znaczną część stanowiły oszustwa phishingowe, w tym fałszywe zbiórki*. CERT zablokował (od stycznia do końca listopada 2025 roku) ponad 1,8 mln podejrzanych wiadomości SMS wykorzystywanych w kampaniach phishingowych. Skala problemu jest więc ogromna – każdego roku tysiące osób stają się ofiarami takich praktyk, tracąc nie tylko pieniądze, lecz również zaufanie do inicjatyw charytatywnych. Dla wielu organizacji uczciwie działających na rzecz potrzebujących to ogromne wyzwanie. Z powodu rosnącej liczby fałszywych zbiórek niektórzy rezygnują ze wspierania fundacji czy akcji charytatywnych, z obawy, że ich środki trafią w niewłaściwe ręce.
Według raportu CERT Polska w 2025 roku (do początku grudnia) liczba zarejestrowanych incydentów cyberbezpieczeństwa wyniosła ponad 222 tys. incydentów. Wśród nich znaczną część stanowiły oszustwa phishingowe, w tym fałszywe zbiórki*. CERT zablokował (od stycznia do końca listopada 2025 roku) ponad 1,8 mln podejrzanych wiadomości SMS wykorzystywanych w kampaniach phishingowych. Skala problemu jest więc ogromna – każdego roku tysiące osób stają się ofiarami takich praktyk, tracąc nie tylko pieniądze, lecz również zaufanie do inicjatyw charytatywnych. Dla wielu organizacji uczciwie działających na rzecz potrzebujących to ogromne wyzwanie. Z powodu rosnącej liczby fałszywych zbiórek niektórzy rezygnują ze wspierania fundacji czy akcji charytatywnych, z obawy, że ich środki trafią w niewłaściwe ręce.
Najczęstsze typy fałszywych zbiórek
Fałszywe zbiórki mogą przybierać różne formy, ale ich cel jest zawsze ten sam – wyłudzenie pieniędzy od osób chcących pomóc. Platformy crowdfundingowe to jedno z najczęściej wykorzystywanych narzędzi – przestępcy podszywają się pod osoby w potrzebie lub tworzą fikcyjne organizacje, publikując historie i zdjęcia, które mają poruszyć serca darczyńców. Na pierwszy rzut oka zbiórki te wyglądają wiarygodnie, ale często brakuje im szczegółowych informacji lub weryfikowalnych danych o organizatorze.
Równie niebezpieczne są zbiórki uliczne, w których oszuści podszywają się pod znane fundacje, nosząc fałszywe identyfikatory lub używając podrobionych puszek na datki. Często można ich spotkać w miejscach publicznych, gdzie duża liczba przechodniów zwiększa szanse na powodzenie akcji.
Media społecznościowe stały się kolejnym polem działania oszustów. Korzystają oni z dynamicznego rozprzestrzeniania się informacji, publikując nagłe apele o pomoc. Manipulują emocjami, opisując tragiczne historie lub tworząc fikcyjne sytuacje, takie jak wypadki czy choroby.
Innym sposobem są maile phishingowe. Kliknięcie linku zawartego w takiej wiadomości prowadzi do fałszywej strony, która zbiera Twoje dane osobowe, a nawet informacje z karty płatniczej. Witryny stworzone przez przestępców często imitują strony znanych organizacji charytatywnych. Ich profesjonalny wygląd ułatwia oszukiwanie osób nieświadomych zagrożenia.
Przeczytaj też: Jak rozpoznać, czy adres e-mail jest prawdziwy?
Równie niebezpieczne są zbiórki uliczne, w których oszuści podszywają się pod znane fundacje, nosząc fałszywe identyfikatory lub używając podrobionych puszek na datki. Często można ich spotkać w miejscach publicznych, gdzie duża liczba przechodniów zwiększa szanse na powodzenie akcji.
Media społecznościowe stały się kolejnym polem działania oszustów. Korzystają oni z dynamicznego rozprzestrzeniania się informacji, publikując nagłe apele o pomoc. Manipulują emocjami, opisując tragiczne historie lub tworząc fikcyjne sytuacje, takie jak wypadki czy choroby.
Innym sposobem są maile phishingowe. Kliknięcie linku zawartego w takiej wiadomości prowadzi do fałszywej strony, która zbiera Twoje dane osobowe, a nawet informacje z karty płatniczej. Witryny stworzone przez przestępców często imitują strony znanych organizacji charytatywnych. Ich profesjonalny wygląd ułatwia oszukiwanie osób nieświadomych zagrożenia.
Przeczytaj też: Jak rozpoznać, czy adres e-mail jest prawdziwy?
Jak zweryfikować zbiórkę? Rozpoznawanie fałszywych zbiórek
Rozpoznanie fałszywej zbiórki wymaga czujności i kilku konkretnych działań. Przede wszystkim zwróć uwagę na dane organizatora. Wiarygodne zbiórki zawsze zawierają szczegółowe informacje o osobach lub organizacjach, które je prowadzą. Jeśli brakuje nazwiska, danych kontaktowych, albo cel zbiórki opisano ogólnikowo i bez konkretów, warto zachować ostrożność. Dla pewności sprawdź organizatora w oficjalnych rejestrach, takich jak KRS, lub poszukaj opinii na jego temat w internecie. Możesz też spróbować nawiązać bezpośredni kontakt, pytając o szczegóły – prawdziwi organizatorzy nie będą mieli nic do ukrycia.
Może zainteresuje Cię też artykuł: Sprawdź, czy firma istnieje i jest godna zaufania – dostępne bazy danych.
Równie istotna jest analiza platformy, na której prowadzona jest zbiórka. Zaufane serwisy crowdfundingowe, takie jak zrzutka.pl czy GoFundMe, weryfikują tożsamość organizatorów, wymagają podania szczegółowych informacji o celu zbiórki i oferują narzędzia ochrony wpłacających. Jeśli natkniesz się na mało znaną platformę, sprawdź jej opinie oraz regulamin, aby upewnić się, że sama w sobie jest bezpieczna.
Fałszywe zbiórki często opierają się na manipulacji emocjami – dramatyczne opisy, wzruszające zdjęcia i pilne apele o szybkie wpłaty mają odwrócić uwagę potencjalnych ofiar, żeby te nie sprawdzały szczegółów. Dlatego warto poświęcić chwilę na weryfikację użytych materiałów. Dzięki narzędziom takim jak wyszukiwarki obrazów (np. Google Images) możesz łatwo sprawdzić, czy zdjęcia nie pochodzą z innych stron lub nie są używane w wielu różnych zbiórkach.
Nie zapominaj o przejrzystości finansowej. Rzetelne zbiórki regularnie aktualizują informacje o postępach i jasno wskazują, na co zostaną przeznaczone zebrane środki. Brak takich informacji, szczególnie w przypadku dużych kwot, to poważny sygnał ostrzegawczy. Weryfikacja zajmuje niewiele czasu, a może uchronić Cię przed wpłaceniem pieniędzy przestępcom.
Może zainteresuje Cię też artykuł: Sprawdź, czy firma istnieje i jest godna zaufania – dostępne bazy danych.
Równie istotna jest analiza platformy, na której prowadzona jest zbiórka. Zaufane serwisy crowdfundingowe, takie jak zrzutka.pl czy GoFundMe, weryfikują tożsamość organizatorów, wymagają podania szczegółowych informacji o celu zbiórki i oferują narzędzia ochrony wpłacających. Jeśli natkniesz się na mało znaną platformę, sprawdź jej opinie oraz regulamin, aby upewnić się, że sama w sobie jest bezpieczna.
Fałszywe zbiórki często opierają się na manipulacji emocjami – dramatyczne opisy, wzruszające zdjęcia i pilne apele o szybkie wpłaty mają odwrócić uwagę potencjalnych ofiar, żeby te nie sprawdzały szczegółów. Dlatego warto poświęcić chwilę na weryfikację użytych materiałów. Dzięki narzędziom takim jak wyszukiwarki obrazów (np. Google Images) możesz łatwo sprawdzić, czy zdjęcia nie pochodzą z innych stron lub nie są używane w wielu różnych zbiórkach.
Nie zapominaj o przejrzystości finansowej. Rzetelne zbiórki regularnie aktualizują informacje o postępach i jasno wskazują, na co zostaną przeznaczone zebrane środki. Brak takich informacji, szczególnie w przypadku dużych kwot, to poważny sygnał ostrzegawczy. Weryfikacja zajmuje niewiele czasu, a może uchronić Cię przed wpłaceniem pieniędzy przestępcom.
Zbiórka publiczna a zbiórka internetowa – co trzeba wiedzieć w Polsce?
W Polsce „zbiórka publiczna” ma konkretną definicję prawną i nie obejmuje automatycznie wszystkich internetowych akcji. Poniżej masz uporządkowanie najważniejszych kwestii (to informacje ogólne, a w razie wątpliwości warto zajrzeć do źródeł urzędowych lub zapytać instytucję prowadzącą portal).
Definicja zbiórki publicznej
Zgodnie z ustawą zbiórka publiczna to zbieranie ofiar w gotówce lub w naturze w miejscu publicznym na określony, zgodny z prawem cel (w sferze zadań publicznych lub na cele religijne). Ustawa doprecyzowuje też, że miejsca publiczne to miejsca ogólnodostępne (np. ulice, place, parki, cmentarze).
Co ważne, ustawa wskazuje też sytuacje, które nie są zbiórką publiczną (np. określone zbiórki w zamkniętym gronie, niektóre zbiórki szkolne, loterie).
Kto może prowadzić i jak wygląda zgłoszenie?
Ustawa wskazuje, kto może być organizatorem zbiórki publicznej, m.in. organizacja pozarządowa lub komitet społeczny powołany w tym celu.
Żeby zbiórka publiczna mogła się odbyć, co do zasady musi zostać: zgłoszona przez organizatora, a następnie opublikowana przez właściwego ministra na ogólnopolskim portalu zbiórek publicznych.
MSWiA wyjaśnia, że zgłoszenia i sprawozdania można składać elektronicznie (np. przez ePUAP) lub papierowo, a portal służy transparentności i umożliwia obywatelom sprawdzenie danych zbiórki oraz organizatora.
Definicja zbiórki publicznej
Zgodnie z ustawą zbiórka publiczna to zbieranie ofiar w gotówce lub w naturze w miejscu publicznym na określony, zgodny z prawem cel (w sferze zadań publicznych lub na cele religijne). Ustawa doprecyzowuje też, że miejsca publiczne to miejsca ogólnodostępne (np. ulice, place, parki, cmentarze).
Co ważne, ustawa wskazuje też sytuacje, które nie są zbiórką publiczną (np. określone zbiórki w zamkniętym gronie, niektóre zbiórki szkolne, loterie).
Kto może prowadzić i jak wygląda zgłoszenie?
Ustawa wskazuje, kto może być organizatorem zbiórki publicznej, m.in. organizacja pozarządowa lub komitet społeczny powołany w tym celu.
Żeby zbiórka publiczna mogła się odbyć, co do zasady musi zostać: zgłoszona przez organizatora, a następnie opublikowana przez właściwego ministra na ogólnopolskim portalu zbiórek publicznych.
MSWiA wyjaśnia, że zgłoszenia i sprawozdania można składać elektronicznie (np. przez ePUAP) lub papierowo, a portal służy transparentności i umożliwia obywatelom sprawdzenie danych zbiórki oraz organizatora.
Co zrobić, gdy padniesz ofiarą fałszywej zbiórki?
Jeśli zorientujesz się, że zostałeś oszukany, nie zwlekaj z działaniem – każda chwila może być cenna. Pierwszym krokiem jest zgłoszenie sprawy na policję. Przygotuj wszystkie dowody: zrzuty ekranu, potwierdzenia przelewów, linki do fałszywej zbiórki oraz wszelkie informacje, które mogą pomóc w śledztwie. Dokładność w przedstawianiu faktów zwiększa szansę na odnalezienie sprawców.
Koniecznie skontaktuj się również z platformą, na której prowadzono zbiórkę. Większość serwisów crowdfundingowych ma procedury pozwalające zgłaszać nieuczciwe kampanie. Zgłoszenie oszustwa może skutkować zamknięciem fałszywej zbiórki, a w niektórych przypadkach umożliwić odzyskanie wpłaconych środków.
Zadbaj też o swoje dane. Jeśli udostępniłeś dane karty płatniczej lub dane osobowe, skontaktuj się ze swoim bankiem, aby zablokować potencjalne transakcje, które mogą wykonać przestępcy. Monitoruj również swoje konto, aby upewnić się, że nie ma na nim podejrzanych operacji. Działając szybko i zdecydowanie, nie tylko ograniczysz własne straty, lecz także pomożesz w walce z nieuczciwymi zbiórkami.
Poinformuj też innych użytkowników. Podzielenie się swoją historią – w mediach społecznościowych lub na forach internetowych – może pomóc ustrzec inne osoby przed podobnym oszustwem. Im więcej ludzi dowie się o fałszywej zbiórce, tym mniejsze szanse, że ktoś inny padnie jej ofiarą.
Koniecznie skontaktuj się również z platformą, na której prowadzono zbiórkę. Większość serwisów crowdfundingowych ma procedury pozwalające zgłaszać nieuczciwe kampanie. Zgłoszenie oszustwa może skutkować zamknięciem fałszywej zbiórki, a w niektórych przypadkach umożliwić odzyskanie wpłaconych środków.
Zadbaj też o swoje dane. Jeśli udostępniłeś dane karty płatniczej lub dane osobowe, skontaktuj się ze swoim bankiem, aby zablokować potencjalne transakcje, które mogą wykonać przestępcy. Monitoruj również swoje konto, aby upewnić się, że nie ma na nim podejrzanych operacji. Działając szybko i zdecydowanie, nie tylko ograniczysz własne straty, lecz także pomożesz w walce z nieuczciwymi zbiórkami.
Poinformuj też innych użytkowników. Podzielenie się swoją historią – w mediach społecznościowych lub na forach internetowych – może pomóc ustrzec inne osoby przed podobnym oszustwem. Im więcej ludzi dowie się o fałszywej zbiórce, tym mniejsze szanse, że ktoś inny padnie jej ofiarą.
Jak sprawdzić zbiórkę – checklista
Poniższa checklista nie daje 100% gwarancji, ale realnie zwiększa szanse, że nie wesprzesz oszustów. Zrób ją zawsze, zanim wpłacisz lub udostępnisz zbiórkę dalej.
Sprawdź, czy to zbiórka publiczna i czy widnieje w zbiorki.gov.pl
Najpierw ustal, z jakim typem zbiórki masz do czynienia. Jeśli ktoś zbiera gotówkę lub dary rzeczowe w miejscu publicznym (np. puszka na ulicy, w sklepie, na wydarzeniu otwartym), to najczęściej wchodzisz w obszar „zbiórki publicznej” z ustawy i taka zbiórka powinna być zgłoszona oraz widoczna w portalu MSWiA.
Rozpoznaj typ zbiórki
Sprawdź, czy to zbiórka publiczna i czy widnieje w zbiorki.gov.pl
Najpierw ustal, z jakim typem zbiórki masz do czynienia. Jeśli ktoś zbiera gotówkę lub dary rzeczowe w miejscu publicznym (np. puszka na ulicy, w sklepie, na wydarzeniu otwartym), to najczęściej wchodzisz w obszar „zbiórki publicznej” z ustawy i taka zbiórka powinna być zgłoszona oraz widoczna w portalu MSWiA.
Rozpoznaj typ zbiórki
- Zbiórka wygląda na publiczną, gdy są: puszki/skarbonki, kwestowanie na ulicy, zbieranie darów w przestrzeni ogólnodostępnej.
- To raczej nie będzie zbiórka publiczna, gdy dostępne są wyłącznie: przelew online, płatność kartą, link do platformy, SMS (tu zwykle nie ma „gotówki/darów w miejscu publicznym”, więc zbiórka może nie występować w portalu).
Znajdź zbiórkę w portalu
- Wejdź na portal zbiórek publicznych i użyj wyszukiwarki (nazwa organizatora / nazwa zbiórki / numer zbiórki).
- Otwórz szczegóły zbiórki i sprawdź podstawowe pola.
Porównaj dane
W szczegółach zbiórki porównaj z ogłoszeniem/ulotką/posta:
W szczegółach zbiórki porównaj z ogłoszeniem/ulotką/posta:
- Organizator (nazwa; często też KRS/NIP/REGON) – czy to ten sam podmiot?
- Cel, miejsce i termin – czy zgadzają się z tym, co widzisz w socialach/na plakacie?
- Status i sprawozdania – portal pokazuje też miejsce na sprawozdania (po zakończeniu zbiórki). Brak sprawozdań nie zawsze oznacza oszustwo, ale warto to odnotować.
Nasza wskazówka! Jeśli ktoś zbiera „do puszki” w miejscu publicznym, a nie ma śladu w portalu albo dane się nie zgadzają — wstrzymaj się i poproś o wyjaśnienie (np. numer zbiórki, pełną nazwę organizatora).
Sprawdź organizatora w KRS i dokumenty/sprawozdania
Gdy organizatorem jest fundacja/stowarzyszenie (albo inny podmiot z KRS), warto poświęcić 2 minuty na weryfikację „czy to w ogóle istnieje” i „kto za to odpowiada”.
Krok 1: znajdź numer KRS
Sprawdź organizatora w KRS i dokumenty/sprawozdania
Gdy organizatorem jest fundacja/stowarzyszenie (albo inny podmiot z KRS), warto poświęcić 2 minuty na weryfikację „czy to w ogóle istnieje” i „kto za to odpowiada”.
Krok 1: znajdź numer KRS
- W portalu zbiórek publicznych często jest podany w danych organizatora.
- Jeśli zbiórka jest internetowa, szukaj KRS na stronie organizatora/w opisie zbiórki. Brak jakichkolwiek danych identyfikujących podmiot to sygnał ostrzegawczy.
Krok 2: sprawdź podmiot w oficjalnej wyszukiwarce KRS
- Wyszukaj organizację po nazwie lub numerze KRS i pobierz informacje jak z odpisu.
- Zwróć uwagę na:
- zgodność nazwy i siedziby z tym, co widzisz w zbiórce,
- kto jest w zarządzie / kto reprezentuje podmiot,
- czy organizacja nie jest w likwidacji / czy dane nie wyglądają na „świeżo założone i bez historii” (to nie dowód oszustwa, ale warto wtedy sprawdzić dokładniej).
Krok 3: sprawozdania i przejrzystość (zwłaszcza przy OPP)
Jeśli organizacja ma status OPP, możesz sprawdzić jej sprawozdania w bazie Narodowego Instytutu Wolności (NIW) i ocenić, czy publikuje dokumenty terminowo oraz czy opis działań jest spójny z tym, na co zbiera.
Nasza wskazówka! Nawet krótki rzut oka na ostatnie sprawozdanie (merytoryczne/finansowe) często mówi więcej niż emocjonalny opis w social media.
Sprawdź wiarygodność materiałów (zdjęcia, historia, komunikaty)
Na tym etapie nie szukasz ideału, tylko czerwonych flag i niespójności.
1) Spójność historii i konkret
Zwróć uwagę, czy opis odpowiada na podstawowe pytania:
Jeśli organizacja ma status OPP, możesz sprawdzić jej sprawozdania w bazie Narodowego Instytutu Wolności (NIW) i ocenić, czy publikuje dokumenty terminowo oraz czy opis działań jest spójny z tym, na co zbiera.
Nasza wskazówka! Nawet krótki rzut oka na ostatnie sprawozdanie (merytoryczne/finansowe) często mówi więcej niż emocjonalny opis w social media.
Sprawdź wiarygodność materiałów (zdjęcia, historia, komunikaty)
Na tym etapie nie szukasz ideału, tylko czerwonych flag i niespójności.
1) Spójność historii i konkret
Zwróć uwagę, czy opis odpowiada na podstawowe pytania:
- kto zbiera (konkretna organizacja/osoba, dane kontaktowe),
- na co dokładnie (konkretny cel, kwota lub zakres potrzeb),
- jak będą wydawane środki (choćby ogólnie: leczenie, rehabilitacja, zakup sprzętu),
- gdzie można zweryfikować informacje.
2) Zdjęcia i materiały – szybka weryfikacja
- Zrób odwrotne wyszukiwanie obrazem (np. Google Lens): czy zdjęcia nie są pożyczone z innych zbiórek lub zagranicznych stron?
- Uważaj na dokumenty publikowane jako screeny bez kontekstu lub z podejrzanymi przeróbkami (niespójne czcionki, ucięte pieczątki, brak dat).
3) Historia konta i komunikaty
- Sprawdź, czy profil, który promuje zbiórkę, ma historię (starsze wpisy, realne interakcje), czy powstał „wczoraj”.
- Szukaj potwierdzeń na kanałach organizatora (oficjalna strona WWW, inne social media). Jeśli zbiórka ma być „ogólnopolska”, a jedyny ślad to pojedynczy post, zachowaj ostrożność.
4) Linki i płatności
- Unikaj skróconych linków i podejrzanych domen (literówki, dziwne końcówki).
- Jeśli strona prosi o nietypowe dane (np. dane dokumentów, PESEL, logowanie do banku przez link) – przerwij i zweryfikuj inną drogą.
Nasza wskazówka! Zrób szybki test i odpowiedz na 3 pytania. Jeśli na dwa z nich odpowiesz „nie” – nie wpłacaj pieniędzy.
- Czy wiem, kto zbiera?
- Czy umiem sprawdzić, gdzie (KRS/portal/strona)?
- Czy potrafię wyjaśnić, na co idą pieniądze bez czytania między wierszami? Jak bezpiecznie wspierać zbiórki?
Jak bezpiecznie wspierać zbiórki?
Chęć niesienia pomocy to wspaniała postawa – aby jednak wsparcie rzeczywiście trafiło do potrzebujących, warto działać świadomie i ostrożnie. Pierwszym krokiem jest wybór renomowanych platform crowdfundingowych, takich jak zrzutka.pl, GoFundMe czy siepomaga.pl, które oferują mechanizmy weryfikacji organizatorów i mają jasno określone zasady.
Jeśli wolisz wspierać konkretną organizację, wybieraj uznane fundacje charytatywne. Organizacje z ugruntowaną reputacją są transparentne w zarządzaniu środkami i regularnie publikują raporty z realizacji swoich celów. W takich przypadkach możesz mieć pewność, że wpłacone przez Ciebie pieniądze zostaną wykorzystane zgodnie z założeniami.
Unikaj wpłat na prywatne konta bankowe, zwłaszcza jeśli nie znasz osobiście organizatora zbiórki. To jedna z najczęściej stosowanych metod przez przestępców. Nawet jeśli zbiórka została polecona przez znajomych lub znajdziesz ją w mediach społecznościowych, zawsze sprawdzaj szczegóły. Zasada ograniczonego zaufania to klucz do bezpiecznego wspierania – emocje są ważne, ale nie powinny przesłaniać potrzeby weryfikacji.
Pamiętaj również o bezpieczeństwie w sieci – zawsze sprawdzaj, czy strona, na której dokonujesz wpłaty, ma szyfrowane połączenie (oznaczone jako „https”). Korzystaj z dwustopniowego uwierzytelniania w bankowości internetowej i unikaj publicznych sieci Wi-Fi, gdy przekazujesz pieniądze. Łącząc ostrożność z nowoczesnymi zabezpieczeniami, możesz pomagać potrzebującym bez obaw, że Twoje środki lub dane trafią w niepowołane ręce.
Przeczytaj też: Sniffing – jak hakerzy przechwytują Twoje dane w sieci?
Trudno jest ochronić się przed oszustami (nie tylko tymi tworzącymi fałszywe zbiórki, ale też wyłudzającymi za ich pomocą dane osobowe). Możesz jednak zapobiec konsekwencjom prawnym i finansowym ich działań, jeśli szybko zareagujesz na informację, że Twoje dane wyciekły albo że ktoś chce się nimi posłużyć. Kup jeden z trzech pakietów Chroń PESEL, a otrzymasz powiadomienie, jeśli ktoś będzie chciał na Twój numer PESEL zaciągnąć kredyt, pożyczkę albo założyć firmę. Oprócz tego w zależności od wybranego pakietu możesz liczyć m.in. na monitorowanie Twoich danych w internecie i lokalizowanie ich wycieku, weryfikator zastrzeżenia numeru PESEL czy zwrot kosztów obsługi prawnej w przypadku wyłudzenia danych. Dzięki temu będziesz w stanie szybko zareagować, zgłaszając nadużycie do odpowiednich instytucji, zanim oszuści wyrządzą poważne szkody. Sprawdź, jaki zakres mają poszczególne pakiety i wybierz ten, który da Ci kontrolę nad tym, co dzieje się z Twoimi danymi.
Jeśli wolisz wspierać konkretną organizację, wybieraj uznane fundacje charytatywne. Organizacje z ugruntowaną reputacją są transparentne w zarządzaniu środkami i regularnie publikują raporty z realizacji swoich celów. W takich przypadkach możesz mieć pewność, że wpłacone przez Ciebie pieniądze zostaną wykorzystane zgodnie z założeniami.
Unikaj wpłat na prywatne konta bankowe, zwłaszcza jeśli nie znasz osobiście organizatora zbiórki. To jedna z najczęściej stosowanych metod przez przestępców. Nawet jeśli zbiórka została polecona przez znajomych lub znajdziesz ją w mediach społecznościowych, zawsze sprawdzaj szczegóły. Zasada ograniczonego zaufania to klucz do bezpiecznego wspierania – emocje są ważne, ale nie powinny przesłaniać potrzeby weryfikacji.
Pamiętaj również o bezpieczeństwie w sieci – zawsze sprawdzaj, czy strona, na której dokonujesz wpłaty, ma szyfrowane połączenie (oznaczone jako „https”). Korzystaj z dwustopniowego uwierzytelniania w bankowości internetowej i unikaj publicznych sieci Wi-Fi, gdy przekazujesz pieniądze. Łącząc ostrożność z nowoczesnymi zabezpieczeniami, możesz pomagać potrzebującym bez obaw, że Twoje środki lub dane trafią w niepowołane ręce.
Przeczytaj też: Sniffing – jak hakerzy przechwytują Twoje dane w sieci?
Trudno jest ochronić się przed oszustami (nie tylko tymi tworzącymi fałszywe zbiórki, ale też wyłudzającymi za ich pomocą dane osobowe). Możesz jednak zapobiec konsekwencjom prawnym i finansowym ich działań, jeśli szybko zareagujesz na informację, że Twoje dane wyciekły albo że ktoś chce się nimi posłużyć. Kup jeden z trzech pakietów Chroń PESEL, a otrzymasz powiadomienie, jeśli ktoś będzie chciał na Twój numer PESEL zaciągnąć kredyt, pożyczkę albo założyć firmę. Oprócz tego w zależności od wybranego pakietu możesz liczyć m.in. na monitorowanie Twoich danych w internecie i lokalizowanie ich wycieku, weryfikator zastrzeżenia numeru PESEL czy zwrot kosztów obsługi prawnej w przypadku wyłudzenia danych. Dzięki temu będziesz w stanie szybko zareagować, zgłaszając nadużycie do odpowiednich instytucji, zanim oszuści wyrządzą poważne szkody. Sprawdź, jaki zakres mają poszczególne pakiety i wybierz ten, który da Ci kontrolę nad tym, co dzieje się z Twoimi danymi.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy każda zbiórka musi być zgłoszona w zbiorki.gov.pl?
Nie. Portal MSWiA dotyczy zbiórek publicznych, czyli zbierania gotówki lub darów w przestrzeni publicznej (np. puszki/skarbonki). Takie zbiórki można w portalu sprawdzić (organizator, sposób, rozliczenie).
Jak najszybciej sprawdzić, kto organizuje zbiórkę?
Jeśli organizatorem jest fundacja/stowarzyszenie – sprawdź wpis w KRS w wyszukiwarce Ministerstwa Sprawiedliwości. Jeśli podmiot ma status OPP, możesz też sprawdzić jego sprawozdania w bazie NIW.
Gdzie zgłosić podejrzenie fałszywej zbiórki?
Jeżeli podejrzewasz przestępstwo – zgłoś sprawę w Policji lub prokuraturze (możesz to zrobić w dowolnej jednostce). W przypadku cyberoszustwa Policja (CBZC) podkreśla też konieczność pilnego kontaktu z bankiem i zabezpieczenia PESEL.
Co zrobić, jeśli już wpłaciłem/am pieniądze?
Działaj szybko: skontaktuj się z bankiem, zabezpiecz swoje dane (w tym zastrzeż PESEL, jeśli doszło do wyłudzenia danych) i zgłoś sprawę organom ścigania.
Jak rozpoznać zbiórkę „do puszki”, która może być nielegalna?
Zbiórka publiczna w miejscu publicznym powinna być zgłoszona i możliwa do sprawdzenia w portalu zbiórek publicznych MSWiA.
Czy Policja ostrzega przed fałszywymi zbiórkami?
Tak, Policja publikuje komunikaty i apeluje o weryfikowanie organizatorów oraz zgłaszanie podejrzanych zbiórek odpowiednim służbom.
Nie. Portal MSWiA dotyczy zbiórek publicznych, czyli zbierania gotówki lub darów w przestrzeni publicznej (np. puszki/skarbonki). Takie zbiórki można w portalu sprawdzić (organizator, sposób, rozliczenie).
Jak najszybciej sprawdzić, kto organizuje zbiórkę?
Jeśli organizatorem jest fundacja/stowarzyszenie – sprawdź wpis w KRS w wyszukiwarce Ministerstwa Sprawiedliwości. Jeśli podmiot ma status OPP, możesz też sprawdzić jego sprawozdania w bazie NIW.
Gdzie zgłosić podejrzenie fałszywej zbiórki?
Jeżeli podejrzewasz przestępstwo – zgłoś sprawę w Policji lub prokuraturze (możesz to zrobić w dowolnej jednostce). W przypadku cyberoszustwa Policja (CBZC) podkreśla też konieczność pilnego kontaktu z bankiem i zabezpieczenia PESEL.
Co zrobić, jeśli już wpłaciłem/am pieniądze?
Działaj szybko: skontaktuj się z bankiem, zabezpiecz swoje dane (w tym zastrzeż PESEL, jeśli doszło do wyłudzenia danych) i zgłoś sprawę organom ścigania.
Jak rozpoznać zbiórkę „do puszki”, która może być nielegalna?
Zbiórka publiczna w miejscu publicznym powinna być zgłoszona i możliwa do sprawdzenia w portalu zbiórek publicznych MSWiA.
Czy Policja ostrzega przed fałszywymi zbiórkami?
Tak, Policja publikuje komunikaty i apeluje o weryfikowanie organizatorów oraz zgłaszanie podejrzanych zbiórek odpowiednim służbom.
Źródła
1. Raporty miesięczne z działalności CERT Polska 2025,
2. Policja.pl: „Uwaga na fałszywe zbiórki – Policja apeluje o ostrożność!”,
3. CBZC (Policja): „Zgłoś cyberoszustwo” (bank, zastrzeżenie PESEL, 8080, co przygotować),
4. Dziennik Ustaw: Ustawa z 14 marca 2014 r. o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych (definicja, zgłoszenie, portal),
5. Ministerstwo Sprawiedliwości (Gov.pl): „Wyszukiwarka KRS” (weryfikacja fundacji/stowarzyszeń),
6. Gov.pl: „Zgłoś przestępstwo” (procedura i wskazówki)
2. Policja.pl: „Uwaga na fałszywe zbiórki – Policja apeluje o ostrożność!”,
3. CBZC (Policja): „Zgłoś cyberoszustwo” (bank, zastrzeżenie PESEL, 8080, co przygotować),
4. Dziennik Ustaw: Ustawa z 14 marca 2014 r. o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych (definicja, zgłoszenie, portal),
5. Ministerstwo Sprawiedliwości (Gov.pl): „Wyszukiwarka KRS” (weryfikacja fundacji/stowarzyszeń),
6. Gov.pl: „Zgłoś przestępstwo” (procedura i wskazówki)
Niniejszy materiał ma charakter wyłącznie marketingowy i ma na celu zachęcenie do nabycia usług Chroń PESEL świadczonych przez Kaczmarski Group Sp. J. oraz jej partnerów, tj. KRD BIG S.A. oraz TU Europa S.A. Materiał ten nie ma charakteru konsultingowego i nie powinien stanowić wyłącznej podstawy do podjęcia jakichkolwiek decyzji. Rekomendowane jest zapoznanie się ze szczegółowymi zasadami świadczenia usług Chroń PESEL, określonymi w odpowiednich Regulaminach, Ogólnych Warunkach, Warunkach ubezpieczenia oraz Cennikach (dostępnych na stronach internetowych chronpesel.pl).