Darknet a bezpieczeństwo danych osobowych – jak trafiają tam dane i jak się chronić?
Do darknetu mogą trafić m.in. loginy, hasła, adresy e-mail, numery telefonów, dane kart płatniczych, numery PESEL, skany dokumentów, adresy zamieszkania i dane firmowe. Stamtąd mogą zostać użyte do phishingu, przejęcia konta, wyłudzenia pożyczki, zakupów na raty, podszywania się pod inną osobę albo przygotowania bardziej wiarygodnego ataku.
- Darknet to część internetu dostępna przez specjalne narzędzia, np. sieć Tor, ale nie jest tym samym co cały deep web.
- Nie wszystko, co znajduje się w darknecie, jest nielegalne, ale anonimowość tej przestrzeni ułatwia cyberprzestępcom handel danymi i usługami przestępczymi.
- Jeśli podejrzewasz, że Twoje dane zostały wykorzystane, zabezpiecz dowody i zgłoś sprawę odpowiedniej instytucji.
- Jeśli chcesz monitorować wybrane zdarzenia dotyczące Twoich danych, sprawdź pakiety Chroń PESEL.
Czym jest darknet?
Deep web obejmuje treści niewidoczne dla wyszukiwarek, np. konta bankowe, panele klienta, intranety i bazy danych zabezpieczone logowaniem. Darknet jest tylko częścią deep webu i wyróżnia się większym poziomem anonimowości. Dla pełnego obrazu, surface web to przestrzeń, w której zwykle poruszają się użytkownicy, czyli widoczna część internetu indeksowana przez wyszukiwarki.
Najbardziej znanym narzędziem kojarzonym z darknetem jest Tor. Przeglądarka Tor kieruje ruch przez sieć Tor, ukrywając prawdziwy adres IP użytkownika i pomagając ograniczać śledzenie oraz nadzór. Nie oznacza to jednak pełnej anonimowości. Nawet Tor Browser nie gwarantuje idealnej anonimowości, a użytkownik nadal może ujawnić swoją tożsamość, np. przez logowanie się do kont, podawanie danych w formularzach albo instalowanie dodatków.
Ważne: samo pojęcie darknetu nie oznacza automatycznie przestępstwa. Z anonimowych narzędzi korzystają też dziennikarze, aktywiści, sygnaliści czy osoby żyjące w krajach z cenzurą. Problem zaczyna się wtedy, gdy anonimowość jest wykorzystywana do handlu skradzionymi danymi, do malwaru, do fałszywych dokumentów albo do usług służących do oszustw.
Jakie dane osobowe mogą trafić do darknetu?
Najczęściej zagrożone są:
- adresy e-mail,
- loginy i hasła,
- numery telefonów,
- imiona i nazwiska,
- adresy zamieszkania,
- numery PESEL,
- serie i numery dowodów osobistych,
- skany dokumentów,
- dane kart płatniczych,
- dane rachunków bankowych,
- historia transakcji,
- dane medyczne,
- dane firmowe, np. służbowe loginy, kontakty i uprawnienia,
- zdjęcia, informacje z social mediów i inne elementy profilu osoby.
Jeśli chcesz sprawdzić, jak działać po takim incydencie, przeczytaj też poradnik: Wyciek danych osobowych – co zrobić i jak szybko zareagować.
Skąd cyberprzestępcy biorą dane, które później trafiają do darknetu?
Wyciek z firmy, sklepu lub aplikacji
Dane mogą wyciec z serwisu, w którym masz konto: sklepu internetowego, aplikacji, platformy edukacyjnej, przychodni, operatora usług, szkoły, urzędu albo firmy, z którą zawierałeś umowę. Przyczyną jest nie tylko cyberatak, ale także błąd pracownika, źle zabezpieczony plik, nieprawidłowe uprawnienia albo podatność w oprogramowaniu.
Nie zawsze też od razu wiadomo, jakie dane wyciekły. Dlatego po komunikacie o naruszeniu trzeba ustalić, czy chodziło tylko o e-mail, czy także o hasło, numer telefonu, PESEL, dane dokumentu albo dane płatnicze.
Phishing
Phishing polega na podszywaniu się pod firmę, urząd, bank, operatora, kuriera albo inną zaufaną instytucję w celu wyłudzenia danych. NASK wskazuje, że w 2025 r. phishing był najczęstszą kategorią oszustw w polskiej sieci, a CERT Polska zarejestrował blisko 80 tys. przypadków phishingu, co stanowiło około 30% wszystkich incydentów.
Phishing może prowadzić do kradzieży loginu, hasła, danych karty, kodu BLIK, numeru PESEL albo dostępu do poczty. Jeśli oszust przejmie skrzynkę e-mail, może próbować resetować hasła do kolejnych usług. Więcej na ten temat przeczytasz w artykule: Phishing – co to jest i jak nie dać się złowić?
Smishing i vishing
Smishing to phishing przez SMS, a vishing to oszustwo przez telefon. Po wycieku danych takie ataki są bardziej przekonujące, bo przestępca zna Twoje imię, numer telefonu, nazwę usługi, z której korzystasz, albo inne szczegóły.
Przykłady:
- „Dopłać 1,99 zł do przesyłki”;
- „Twoje konto zostanie zablokowane”;
- „To mój nowy numer, mamo, potrzebuję pilnego przelewu”;
- „Dzwonię z działu bezpieczeństwa banku”;
- „Musimy zweryfikować dane po wycieku”.
Złośliwe oprogramowanie
Dane mogą zostać przejęte przez malware, np. infostealery, keyloggery albo programy podszywające się pod legalne aplikacje. Takie narzędzia wykradają zapisane hasła, pliki cookies, dane kart, zrzuty ekranu, pliki z komputera albo informacje z przeglądarki. Według NASK w 2025 r. CERT Polska odnotował blisko 3500 incydentów związanych ze złośliwym oprogramowaniem, czyli o 81% więcej niż rok wcześniej.
Przejęte konto
Jeśli ktoś przejmie konto e-mail, konto w mediach społecznościowych, konto firmowe albo profil w serwisie sprzedażowym, może wykorzystać je na kilka sposobów: zmienić hasło, zebrać dane z wiadomości, rozsyłać linki znajomym, podszyć się pod właściciela albo sprzedać dostęp dalej.
Przejęte konto jest idealnym punktem wyjścia do kradzieży tożsamości. Więcej: kradzież tożsamości – jak się przed nią chronić.
Jak działa handel danymi w darknecie?
Co grozi, gdy dane trafią do darknetu?
Kradzież tożsamości
Jeśli przestępca ma imię, nazwisko, PESEL, dane dokumentu, adres i numer telefonu, może próbować podszyć się pod inną osobę. Skutkuje to próbą wyłudzenia pożyczki, podpisania umowy abonamentowej, zakupów ratalnych, założenia konta lub wykorzystania danych w fałszywych formularzach.
Przejęcie kont
Jeśli w darknecie pojawią się login i hasło, oszuści mogą sprawdzać, czy ten sam zestaw działa w innych serwisach. To tzw. credential stuffing. Ryzyko jest szczególnie duże, gdy używasz tego samego hasła do poczty, social mediów, sklepów i kont firmowych.
Spersonalizowany phishing
Gdy oszust zna Twoje dane, wiadomość wygląda wiarygodnie. Zamiast ogólnego „Szanowny kliencie” używa Twojego imienia, nazwy banku, miasta, numeru telefonu albo informacji o usłudze, z której naprawdę korzystasz.
Straty finansowe
Dane karty, bankowości, login do poczty lub przejęte konto mogą prowadzić do nieautoryzowanych transakcji, zakupów, pożyczek albo oszustw na znajomych. Jeśli zauważysz nietypową transakcję albo podałeś dane na fałszywej stronie, skontaktuj się z bankiem jak najszybciej.
Szkody wizerunkowe i nękanie
Wyciek zdjęć, wiadomości, prywatnych danych lub dokumentów często prowadzi do szantażu, doxxingu, fałszywych profili albo nękania. W takich sytuacjach ważne jest zabezpieczenie dowodów i zgłoszenie sprawy platformie, policji lub prokuraturze, zależnie od sytuacji.
Ryzyko dla firm
Dane pracowników, dostępy do kont firmowych, hasła do narzędzi i informacje o kontrahentach mogą pomóc w atakach na firmę. Przestępcy używają ich do podszywania się pod zarząd, księgowość, dział IT albo dostawcę. Dla organizacji wyciek danych może oznaczać nie tylko straty finansowe, ale też obowiązki wynikające z RODO, które przewiduje administracyjne kary pieniężne, w określonych przypadkach sięgające 20 mln euro albo 4% całkowitego rocznego światowego obrotu przedsiębiorstwa, zależnie od tego, która kwota jest wyższa.
Czy można sprawdzić, czy dane są w darknecie?
Możesz jednak korzystać z narzędzi i usług, które monitorują wycieki albo wybrane miejsca w internecie. Lokalizator wycieku danych Chroń PESEL to usługa, która pozwala sprawdzić informacje o wyciekach z udziałem loginu użytkownika, korzystając z danych zgromadzonych przez haveibeenpwned.com oraz otrzymywać powiadomienia o nowych wyciekach. Monitoring nie usuwa danych z internetu. Daje jednak szansę na szybszą reakcję: zmianę hasła, włączenie 2FA, zastrzeżenie PESEL, kontakt z bankiem albo zgłoszenie incydentu.
Co zrobić, jeśli podejrzewasz, że Twoje dane trafiły do darknetu?
1. Ustal, jakie dane mogły wyciec
Sprawdź komunikat firmy, alert z usługi monitorującej albo wiadomość, którą dostałeś.
2. Zmień hasła
Jeśli wyciekły login lub hasło, zmień je od razu. Nie używaj linku z podejrzanej wiadomości. Wejdź na stronę samodzielnie albo użyj oficjalnej aplikacji. Nowe hasło powinno być: długie, unikalne, inne niż poprzednie, niezwiązane z Twoim imieniem, datą urodzenia lub nazwą firmy, zapisane w menedżerze haseł, jeśli z niego korzystasz.
Jeśli to samo hasło było używane w innych serwisach, zmień je wszędzie. Szczególnie zabezpiecz pocztę e-mail, bo służy do resetowania wielu innych kont.
3. Włącz 2FA
Uwierzytelnianie dwuskładnikowe utrudnia przejęcie konta, nawet jeśli hasło już wyciekło.
4. Zastrzeż PESEL, jeśli wyciekły dane identyfikacyjne
Jeśli w wycieku pojawiły się PESEL, dane z dowodu, skan dokumentu albo zestaw informacji pozwalający podszyć się pod Ciebie, rozważ zastrzeżenie numeru PESEL. Możesz to zrobić przez internet lub w urzędzie, a usługa jest bezpłatna i realizowana od razu. Z zastrzeżonym PESEL-em nadal możesz m.in. zarejestrować się do lekarza, zrealizować receptę, wypłacić pieniądze z bankomatu, zrobić przelew, wyjechać za granicę i załatwić sprawę urzędową.
5. Skontaktuj się z bankiem, jeśli wyciekły dane finansowe
Jeśli wyciekły dane karty, login do bankowości, dane transakcyjne albo masz podejrzenie nieautoryzowanej operacji, skontaktuj się z bankiem w oficjalnym kanale. Bank zaleci zablokowanie karty, zmianę danych logowania, obniżenie limitów albo złożenie reklamacji.
6. Sprawdź aktywne sesje i urządzenia
Na poczcie, kontach społecznościowych, chmurze i usługach zakupowych sprawdź listę zalogowanych urządzeń. Wyloguj nieznane sesje. Sprawdź też, czy nie dodano nowego adresu e-mail do odzyskiwania konta, nowego numeru telefonu albo reguł przekierowania poczty.
7. Uważaj na kolejne wiadomości
Po wycieku możesz dostawać SMS-y, e-maile i telefony. Nie klikaj linków do logowania, nie podawaj kodów, nie instaluj aplikacji z wiadomości i nie oddzwaniaj na numer z podejrzanego SMS-a. Jeśli wiadomość dotyczy banku, kuriera, urzędu albo operatora, wejdź na oficjalną stronę samodzielnie.
8. Zabezpiecz dowody
Jeśli ktoś próbuje użyć Twoich danych, wykonaj zrzuty ekranu, zapisz daty, godziny, linki, numery telefonów, adresy e-mail, nazwy profili, numery rachunków i potwierdzenia zgłoszeń. Nie usuwaj wiadomości przed wykonaniem kopii.
9. Zgłoś incydent
Podejrzany SMS przekaż do CERT Polska na numer 8080. Podejrzane e-maile i strony możesz zgłosić przez formularz incydent.cert.pl albo na adres wskazany przez CERT. Jeśli doszło do oszustwa, wyłudzenia, kradzieży pieniędzy, przejęcia konta albo podszywania się, zgłoś sprawę policji lub prokuraturze.
Jak chronić dane, żeby nie trafiły do darknetu?
- Nie używaj tego samego hasła w wielu miejscach. Jeśli wycieknie hasło z jednego sklepu, oszust będzie próbował zalogować się nim do poczty, bankowości, social mediów i serwisów ogłoszeniowych.
- Poczta jest najważniejszym kontem, bo przez nią resetujesz dostęp do innych usług. Włącz 2FA, ustaw silne hasło, sprawdź reguły przekierowania i usuń nieznane urządzenia.
- Skan dokumentu to bardzo wrażliwa informacja. Jeśli musisz przekazać kopię dokumentu, sprawdź podstawę i cel. Tam, gdzie to możliwe i akceptowane przez instytucję, ogranicz zakres danych i dodaj adnotację z celem użycia kopii.
- Nie loguj się do banku, poczty, konta zakupowego ani profilu społecznościowego przez link z SMS-a, e-maila lub reklamy. Wpisz adres samodzielnie albo użyj oficjalnej aplikacji.
- Aktualizacje systemu, przeglądarki i aplikacji zamykają luki, które mogą być wykorzystywane przez malware. Nie instaluj programów z nieznanych źródeł i uważaj na załączniki.
- Nie publikuj zdjęć dokumentów, biletów, etykiet z adresem, identyfikatorów, faktur, korespondencji i informacji, które mogą pomóc w podszywaniu się pod Ciebie. Oszuści często łączą dane z wielu miejsc.
Jak może pomóc Chroń PESEL?
Wśród usług Chroń PESEL dostępne są m.in.:
- powiadomienie o użyciu PESEL-u, czyli alert o sytuacji, w której ktoś posłuży się Twoimi danymi i sprawdzi Cię w KRD, co może świadczyć o próbie wyłudzenia;
- Lokalizator wycieku danych, który pozwala sprawdzić informacje o wyciekach z udziałem loginu i otrzymywać powiadomienia o nowych wyciekach;
- Monitoring Internetu, który informuje, gdy bez Twojej wiedzy zostanie opublikowany Twój PESEL, adres e-mail lub numer telefonu;
- SMS NEWS z informacjami o nowych metodach cyberprzestępców i niebezpiecznych wyciekach.
Sprawdź pakiety Chroń PESEL i wybierz zakres ochrony dopasowany do swoich potrzeb.
Podsumowanie
Najczęściej zadawane pytania FAQ
Darknet to ukryta część internetu dostępna przez specjalne narzędzia, np. sieć Tor. Strony działające w darknecie nie są standardowo indeksowane przez wyszukiwarki. Darknet jest wykorzystywany do legalnej anonimowej komunikacji, ale też do handlu skradzionymi danymi, malware’em i usługami przestępczymi.
Czym darknet różni się od deep webu?
Deep web to wszystkie treści niewidoczne dla wyszukiwarek, np. bankowość, skrzynka e-mail, panele klienta i firmowe intranety. Darknet jest tylko częścią deep webu i wymaga specjalnych narzędzi dostępu. Wyróżnia się większą anonimowością.
Jakie dane trafiają do darknetu?
Do darknetu mogą trafiać adresy e-mail, loginy, hasła, numery telefonów, PESEL, dane z dowodu, skany dokumentów, adresy zamieszkania, dane kart, dane bankowości, dane firmowe i informacje z przejętych kont.
Skąd oszuści biorą dane sprzedawane w darknecie?
Najczęściej z wycieków baz danych, phishingu, smishingu, złośliwego oprogramowania, przejętych kont, źle zabezpieczonych serwerów i publicznie dostępnych informacji. Dane mogą być później łączone z kilku źródeł.
Czy można sprawdzić, czy moje dane są w darknecie?
Nie ma jednej publicznej wyszukiwarki darknetu. Można jednak korzystać z usług monitorowania wycieków i internetu, które informują o wybranych zdarzeniach dotyczących loginu, e-maila, numeru telefonu lub PESEL-u. Nie warto samodzielnie wchodzić na podejrzane fora ani pobierać baz danych.
Czy Tor jest nielegalny?
Samo korzystanie z Tor nie jest równoznaczne z przestępstwem. Tor służy też ochronie prywatności i omijaniu cenzury. Nielegalne może być natomiast to, co użytkownik robi za pomocą takich narzędzi, np. handel skradzionymi danymi, malware lub fałszywymi dokumentami.
Czy Chroń PESEL usuwa dane z darknetu?
Nie. Chroń PESEL nie usuwa danych z darknetu i nie gwarantuje pełnej ochrony przed wyłudzeniem. Może jednak, w zależności od pakietu, pomóc monitorować wybrane zdarzenia dotyczące danych, informować o możliwych wyciekach i umożliwiać szybszą reakcję.
Źródła
- Tor Project, What is Tor Browser and how does it work?, dostęp: 10.07.2026.
- Tor Project, Tor Browser best practices, dostęp: 10.07.2026.
- NASK, Prawie 2 tys. zgłoszeń każdego dnia. Raport CERT Polska za 2025 rok, dostęp: 10.07.2026.
- NASK, Nie technologia, a emocje. Raport o oszustwach w polskim internecie, dostęp: 10.07.2026.
- Gov.pl, Zastrzeż swój numer PESEL lub cofnij zastrzeżenie, dostęp: 10.07.2026.
- UODO, Jakie naruszenia trzeba zgłosić Prezesowi UODO, a jakie nie wymagają zgłoszenia?, dostęp: 10.07.2026.
Niniejszy materiał ma charakter wyłącznie marketingowy i ma na celu zachęcenie do nabycia usług Chroń PESEL świadczonych przez Kaczmarski Group Sp. J. oraz jej partnerów, tj. KRD BIG S.A. oraz TU Europa S.A. Materiał ten nie ma charakteru konsultingowego i nie powinien stanowić wyłącznej podstawy do podjęcia jakichkolwiek decyzji. Rekomendowane jest zapoznanie się ze szczegółowymi zasadami świadczenia usług Chroń PESEL, określonymi w odpowiednich Regulaminach, Ogólnych Warunkach, Warunkach ubezpieczenia oraz Cennikach (dostępnych na stronach internetowych chronpesel.pl).