Tryb incognito – jak działa? Jak go włączyć?

Jak działa tryb incognito?

Jak włączyć tryb incognito w przeglądarce?

• Google Chrome: kliknij menu (trzy kropki) i wybierz opcję „Nowe okno incognito”. Szybciej: użyj skrótu Ctrl+Shift+N (Windows/Linux) lub ⌘+Shift+N (Mac).
• Mozilla Firefox: otwórz menu (trzy linie) i kliknij „Nowe okno prywatne”. Skrót klawiaturowy: Ctrl+Shift+P (Windows) lub ⌘+Shift+P (Mac).
• Safari (macOS): w menu Plik wybierz „Nowe okno prywatne” (lub naciśnij ⌘+Shift+N). Na iPhonie/iPadzie w aplikacji Safari dotknij ikony przełączania kart, wybierz zakładkę „Prywatne” i otwórz nową kartę.
• Microsoft Edge: kliknij menu (trzy kropki) i wybierz „Nowe okno InPrivate”. Skrót klawiaturowy: Ctrl+Shift+N (działa podobnie jak w Chrome).
• Opera: otwórz menu i wybierz „Nowe okno prywatne” lub użyj skrótu Ctrl+Shift+N.
• Brave: kliknij menu lub ikonę ☰ i wybierz „Nowe okno prywatne”. (Brave oferuje też opcję „Private Window with Tor”, która dodatkowo kieruje ruch przez sieć Tor dla zwiększenia anonimowości). Skróty klawiaturowe są takie same jak w Chrome.
• DuckDuckGo: przeglądarka DuckDuckGo (dostępna na urządzenia mobilne i komputery) działa domyślnie w trybie prywatnym. Oznacza to, że nie musisz w niej niczego przełączać – aplikacja z założenia nie zapisuje historii ani danych formularzy, a dodatkowo automatycznie blokuje trackery i wymusza szyfrowane połączenia (HTTPS) tam, gdzie to możliwe. Wystarczy więc po prostu korzystać z przeglądarki DuckDuckGo, aby przeglądać internet w trybie incognito przez cały czas.

Tryb gościa a tryb incognito – czym się różnią?

Co robi tryb incognito?

• Brak zapisywania historii i danych lokalnych. Podstawową zaletą trybu incognito jest to, że nie zapisuje on historii odwiedzanych stron ani wyszukiwań. Każda witryna odwiedzona w oknie prywatnym nie pojawi się później w historii przeglądarki ani w autouzupełnianiu paska adresu. To przydatne na przykład, gdy korzystasz z komputera publicznego (w bibliotece, hotelu, kafejce internetowej) lub wspólnego urządzenia w domu. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której kolejna osoba korzystająca z tego samego urządzenia zobaczy listę Twoich odwiedzin albo prywatne zapytania. Podobnie nie są lokalnie zapamiętywane dane wpisywane w formularzach (np. imiona, adresy, numery telefonów).
• Czysta sesja bez logowania. W prywatnym oknie nie jesteś automatycznie zalogowany na żadne konto, nawet jeśli w normalnym oknie przeglądarki jesteś aktualnie zalogowany. Przeglądarka nie przenosi Twoich ciasteczek logowania do trybu incognito, więc każdy serwis traktuje Cię jak nowego użytkownika. Jeśli potrzebujesz się zalogować – musisz wpisać hasło ręcznie. Zaletą jest to, że przypadkiem nie pozostaniesz zalogowany w serwisie po zakończeniu sesji. Ma to znaczenie szczególnie na cudzych czy publicznych urządzeniach – tryb incognito automatycznie wyloguje Cię ze stron po zamknięciu okna.
• Ograniczenie cookies i śledzenia reklam. Korzyścią trybu incognito jest ograniczenie działania plików cookie. Większość ciasteczek (szczególnie tych śledzących od podmiotów trzecich) jest blokowana lub usuwana po zakończeniu sesji prywatnej. Dzięki temu przeglądanie w trybie incognito zmniejsza ilość spersonalizowanych reklam podążających za Tobą. Na przykład, jeśli szukasz prezentu w trybie prywatnym, masz mniejsze szanse, że później na każdym kroku będą Ci się wyświetlać reklamy tego produktu – cookies przestają Cię „śledzić”. Google Chrome wręcz domyślnie blokuje pliki cookie firm trzecich w trybie incognito, a Firefox automatycznie chroni w oknach prywatnych przed trackerami i skryptami śledzącymi dzięki wbudowanej funkcji Enhanced Tracking Protection. To oznacza, że popularne przeglądarki starają się, by tryb prywatny nie tylko nie zapisywał cookies na stałe, ale też aktywnie blokował mechanizmy śledzące (przynajmniej te znane) podczas sesji. Mimo to warto pamiętać, że nie wszystkie metody śledzenia da się zablokować, np. fingerprinting (cyfrowy „odcisk palca” przeglądarki) może działać nawet w incognito, ponieważ opiera się na informacjach technicznych, które przeglądarka musi przekazać witrynie.
• Brak pozostawiania śladów na urządzeniu. Poza historią i cookies, tryb incognito nie zapisuje również innych danych przeglądania na dysku. Tymczasowe pliki internetowe (cache), lista pobieranych plików czy lista wpisywanych haseł wyszukiwania – to wszystko nie jest utrwalane po zamknięciu prywatnego okna. Uwaga: pobrane pliki same w sobie pozostają na urządzeniu – jeśli w trybie incognito ściągniesz dokument czy obraz, plik ten zostanie na dysku, natomiast lista pobranych w przeglądarce zostanie wyczyszczona. Podobnie dodane w incognito zakładki pozostaną zapisane w przeglądarce nawet po zamknięciu trybu.

Kiedy warto używać trybu incognito?

Czego tryb incognito nie robi?

• Nie zapewnia pełnej anonimowości w sieci. Tryb incognito nie sprawia, że stajesz się anonimowy wobec zewnętrznych obserwatorów. Twój adres IP pozostaje widoczny dla odwiedzanych serwerów, a także dla podmiotów pośredniczących w połączeniu (np. dostawcy internetu czy administratora sieci firmowej). To oznacza, że witryny internetowe nadal wiedzą, że je odwiedzasz, mogą zapisywać Twój adres IP i tworzyć Twój profil aktywności. Jak podkreśla Mozilla, pracodawca lub ISP wciąż mogą monitorować strony, które odwiedzasz w trybie prywatnym. Również sama przeglądarka czy rozszerzenia mogą w pewnych przypadkach zdradzać Twoją tożsamość (np. jeśli zalogujesz się w trybie incognito na swoje konto Google, to oczywiście Google będzie wiedział, kim jesteś). Nawet bez logowania, zaawansowane techniki śledzenia, jak fingerprinting, mogą potencjalnie zidentyfikować Cię na podstawie konfiguracji przeglądarki. Krótko mówiąc: incognito chroni przed zapisaniem danych na Twoim urządzeniu, ale nie ukrywa Twojej aktywności w Internecie przed innymi.
• Nie chroni przed śledzeniem przez firmy reklamowe. Wielu użytkowników pyta, czy tryb incognito jest bezpieczny pod kątem śledzenia reklam. W pewnym ograniczonym stopniu – tak (blokowane są cookies, o czym była mowa wyżej). Jednak trackerów nie da się całkowicie wyłączyć. Przykładowo, skrypty śledzące na stronach mogą nadal zbierać dane o Twojej wizycie (adres IP, używana przeglądarka, rozdzielczość ekranu itd.), nawet jeśli nie zapisują długotrwałych ciasteczek. Giganci internetowi wciąż mogą gromadzić informacje: Google Analytics, Facebook Pixel i podobne narzędzia działają także w trybie incognito. Głośna sprawa sądowa z 2021–2024 roku pokazała, że Google gromadziło dane o aktywności użytkowników Chrome nawet, gdy ci włączali tryb incognito – czego efektem była ugoda opiewająca na miliardy dolarów. Innymi słowy, incognito nie powstrzymuje firm przed śledzeniem online, zwłaszcza jeśli działają one na poziomie sieciowym lub poprzez fingerprinting.
• Nie ukrywa przed administratorem sieci ani dostawcą internetu. Jeżeli korzystasz z internetu w pracy, szkole lub przez domowego dostawcę, musisz wiedzieć, że tryb prywatny nie schowa Twojej aktywności przed tymi podmiotami. Administrator sieci firmowej czy szkolnej może nadal widzieć ruch z Twojego komputera (jakie domeny odwiedzasz, o której godzinie itp.), bo te dane idą przez sieć niezależnie od ustawień przeglądarki. Podobnie Twój ISP (operator internetowy) ma techniczne możliwości rejestrowania, jakie strony odwiedzasz (np. poprzez podgląd zapytań DNS lub metadanych połączeń). Tryb incognito nie szyfruje ani nie maskuje Twojego ruchu internetowego przed pośrednikami – do tego potrzebne byłoby użycie VPN, Tor albo funkcji typu Private Relay (opisanych dalej). Google wprost zaznacza, że witryny oraz organizacje zarządzające siecią mogą obserwować aktywność użytkownika w trybie incognito.
• Nie zabezpiecza przed wirusami, malware i atakami hakerskimi. Tryb incognito nie jest żadną tarczą bezpieczeństwa technicznego. Działa na poziomie przeglądarki, ale nie chroni przed złośliwym oprogramowaniem ani atakami phishingowymi. Jeśli w trybie prywatnym wejdziesz na niebezpieczną stronę, możesz równie dobrze zarazić system wirusem lub dać się oszukać, jak w zwykłym trybie. Często początkujący użytkownicy myślą, że w incognito „nic im nie grozi” – to mit. Ten tryb nie skanuje pobieranych plików pod kątem wirusów, nie blokuje exploitów ani nie szyfruje połączenia. Dlatego nadal musisz zachować ostrożność: unikać podejrzanych stron, nie pobierać plików z nieznanych źródeł i korzystać z aktualnego oprogramowania antywirusowego. Incognito nie zastępuje antywirusa ani rozsądku.
• Nie kasuje istniejących danych ani nie ukrywa wszystkiego, co robisz. Ważne jest też, aby zrozumieć, że incognito działa tylko od momentu włączenia okna. Nie ukryje aktywności, którą wykonywałeś wcześniej w zwykłym trybie. Jeśli przed chwilą odwiedziłeś jakąś stronę w normalnym oknie, a potem przełączysz się na incognito – ta wcześniejsza wizyta już jest w historii (musiałbyś ją ręcznie wyczyścić). Ponadto tryb prywatny nie wpływa na inne aplikacje, np. jeśli streamujesz wideo w osobnym programie lub korzystasz z przeglądarki wbudowanej w aplikację – incognito tego nie obejmie. Proste, ale warto o tym wspomnieć: tryb prywatny chroni przed zapisem danych w systemie, lecz osoby trzecie w pobliżu czy złośliwe oprogramowanie na komputerze (np. spyware, keylogger) nadal mogą podejrzeć Twoje działania.

Alternatywne sposoby ochrony prywatności w sieci

• VPN potrafi ukryć Twój prawdziwy adres IP i zaszyfrować całe połączenie internetowe. Dzięki temu chroni przed podglądem ze strony dostawcy internetu czy sieci lokalnej. VPN w połączeniu z trybem incognito daje znacznie większą anonimowość – nie tylko nie zapisujesz historii lokalnie, ale też Twoje ruchy są zaszyfrowane i witryny widzą adres IP serwera VPN zamiast Twojego. Minusem VPN jest koszt (dobre usługi są płatne) oraz nieco niższa prędkość, ale dla prywatności online to jedna z najlepszych opcji.
• Możesz zainstalować w przeglądarce rozszerzenia do blokowania trackerów i reklam, takie jak uBlock Origin, Privacy Badger czy Adblock. Takie wtyczki uniemożliwiają stronom i skryptom śledzącym zbieranie danych o Twojej aktywności i często domyślnie filtrują znane elementy śledzące (ciasteczka, piksele, skrypty). Przeglądarki Brave i DuckDuckGo mają tego typu mechanizmy wbudowane – Brave blokuje reklamy i trackery automatycznie, a DuckDuckGo na urządzeniach mobilnych potrafi nawet zatrzymywać trackery w innych aplikacjach. W Brave dostępny jest także tryb prywatny z Tor, który kieruje ruch przez sieć Tor, dodatkowo utrudniając śledzenie przez ukrycie IP. Pamiętaj jednak, że zbyt restrykcyjne blokowanie może czasem powodować nieprawidłowe działanie stron (ale większość rozszerzeń pozwala łatwo dodać wyjątki).
• Wiele nowoczesnych przeglądarek oferuje opcje zwiększające prywatność, które warto uaktywnić.

• Nawet bez użycia trybu incognito dobrze jest od czasu do czasu usunąć historię przeglądania, ciasteczka i cache. Większość przeglądarek pozwala to zrobić w ustawieniach (opcje „Wyczyść dane przeglądania” itp.). Dzięki temu ograniczasz ilość starych danych, które potencjalnie mogłyby zdradzać Twoje aktywności lub posłużyć do śledzenia (np. ciasteczka śledzące długoterminowo). Można też skonfigurować przeglądarkę, aby automatycznie czyściła dane przy zamknięciu – wtedy efekt będzie zbliżony do korzystania z incognito cały czas.
• Dbaj o bezpieczeństwo swojego urządzenia – aktualizuj system i aplikacje, zainstaluj program antywirusowy oraz ewentualnie firewall. To nie tyle kwestia anonimowości, co podstawowej ochrony przed przejęciem Twoich danych przez cyberprzestępców. Antywirus chroni przed malware, które mogłoby kraść informacje (np. trojany bankowe, keyloggery). Firewall może z kolei wykryć i zablokować podejrzane połączenia wychodzące z Twojego komputera. Pamiętaj: nawet najlepsze nawyki prywatności nie pomogą, jeśli Twój komputer zostanie zainfekowany – wtedy żaden tryb prywatny w przeglądarce nie zabezpieczy danych.
• Technologia to jedno, ale dużo zależy od Twoich własnych nawyków. Staraj się nie udostępniać nadmiernie swoich danych osobowych w mediach społecznościowych i na forach. Unikaj podejrzanych linków i phishingu – tryb incognito nie ostrzeże Cię, że np. podajesz hasło na fałszywej stronie. Sprawdzaj uprawnienia aplikacji, z których korzystasz (szczególnie jeśli chodzi o dostęp do kamery, mikrofonu, lokalizacji). Używaj silnych, unikalnych haseł (najlepiej menedżera haseł). To wszystko elementy szerszej układanki bezpieczeństwa i prywatności.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Źródła