Cyberstalking – co to jest, jak go rozpoznać i gdzie zgłosić?

Udostępnij:

Cyberstalking to nękanie prowadzone z wykorzystaniem internetu, telefonu, komunikatorów, poczty elektronicznej, mediów społecznościowych lub innych narzędzi cyfrowych. Może zaczynać się od pozornie niegroźnych wiadomości, a z czasem przerodzić się w setki prób kontaktu, śledzenie aktywności, publikowanie informacji o ofierze, podszywanie się pod nią albo kontaktowanie się z jej bliskimi i pracodawcą. Ważne są nie tylko treść pojedynczego komunikatu, ale przede wszystkim uporczywość, kontekst i wpływ takich działań na poczucie bezpieczeństwa oraz prywatność. Jeżeli sytuacja się powtarza, wywołuje strach lub istotnie narusza Twoją prywatność, nie czekaj na „poważniejszy” incydent. Zabezpiecz dowody, ogranicz dostęp sprawcy do swoich kont i zgłoś sprawę, gdy zachowanie może stanowić przestępstwo.

ZWIĘKSZ BEZPIECZEŃSTWO SWOICH DANYCH

Sprawdź pakiety CHROŃ PESEL

O czym pamiętać?

Cyberstalking nie jest odrębną nazwą przestępstwa w Kodeksie karnym. Zachowania online mogą jednak wypełniać znamiona uporczywego nękania z art. 190a Kodeksu karnego.
Nie kasuj wiadomości, zanim wykonasz ich kopie. Zapisz zrzuty ekranu, adresy profili, numery telefonów, daty, godziny i linki.
Zabezpiecz pocztę e-mail i konta społecznościowe: zmień hasła, wyloguj obce sesje i włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe.
Po zabezpieczeniu dowodów blokuj konta sprawcy i korzystaj z funkcji zgłaszania nadużyć na platformach.
Jeśli pojawiają się groźby, próby fizycznego kontaktu, ujawnianie danych lub podszywanie się pod Ciebie, potraktuj sytuację jako podwyższone ryzyko.
W razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia dzwoń pod numer alarmowy 112. Podejrzenie przestępstwa możesz zgłosić policji lub prokuraturze.

Co to jest cyberstalking?

Cyberstalking to potoczne określenie uporczywego nękania realizowanego głównie za pomocą kanałów cyfrowych. Sprawca może wysyłać wiadomości, komentować każdą aktywność ofiary, tworzyć kolejne konta po zablokowaniu poprzednich, publikować treści na jej temat, śledzić lokalizację albo wykorzystywać zdobyte informacje do dalszego nacisku.

Nie każda niechciana wiadomość jest cyberstalkingiem. Znaczenie mają powtarzalność i uporczywość zachowania, jego kontekst oraz skutki dla osoby nękanej. W polskim prawie art. 190a Kodeksu karnego obejmuje m.in. uporczywe nękanie, które wzbudza uzasadnione poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo istotnie narusza prywatność. Przepis obejmuje również podszywanie się pod inną osobę i wykorzystywanie jej wizerunku lub danych osobowych w celu wyrządzenia szkody majątkowej lub osobistej.

Jak wygląda cyberstalking?

Cyberstalking rzadko ma tylko jedną formę. Często sprawca zmienia kanały, gdy ofiara zaczyna go blokować. Może na przykład:

wysyłać dziesiątki wiadomości, e-maili lub połączeń mimo jasnej prośby o zaprzestanie kontaktu;
zakładać nowe profile po zablokowaniu wcześniejszych;
śledzić publikacje, lokalizację, listę znajomych i aktywność w mediach społecznościowych;
publikować obraźliwe lub nieprawdziwe informacje o ofierze;
kontaktować się z rodziną, partnerem, znajomymi albo pracodawcą ofiary;
podszywać się pod ofiarę, tworzyć fałszywe konta lub rozsyłać wiadomości w jej imieniu;
ujawniać numer telefonu, adres, miejsce pracy lub inne dane bez zgody;
wykorzystywać zdjęcia i nagrania do ośmieszania, nacisku lub szantażu;
przesyłać groźby albo sugerować, że zna miejsce pobytu ofiary.

Jeżeli sprawca publikuje Twoje dane kontaktowe, adres lub inne informacje, przeczytaj również: Doxxing – co to jest i jak się chronić? Upublicznienie danych może zwiększyć skalę nękania, bo umożliwia dołączenie do ataku kolejnym osobom.

Cyberstalking, hejt i cyberprzemoc – czym się różnią?

Hejt może być pojedynczym obraźliwym komentarzem lub falą agresywnych reakcji. Cyberprzemoc to szersze pojęcie obejmujące m.in. ośmieszanie, groźby, wykluczanie, publikowanie kompromitujących materiałów czy nękanie w sieci. Cyberstalking wyróżnia się przede wszystkim uporczywym skupieniem sprawcy na konkretnej osobie i powtarzaniem działań, które naruszają jej spokój, bezpieczeństwo lub prywatność.

Granice mogą się nakładać. Jeden obraźliwy komentarz nie musi oznaczać stalkingu, ale regularne komentowanie każdego wpisu, wysyłanie wiadomości z kolejnych kont i kontaktowanie się z bliskimi po zablokowaniu sprawcy mogą już tworzyć wzorzec uporczywego nękania.

Jak rozpoznać cyberstalking?

Najważniejszy jest wzorzec. Pojedyncze zdarzenia mogą wyglądać błaho, lecz ich suma pokazuje, że sprawca konsekwentnie próbuje utrzymać kontakt lub kontrolę. Sygnałem ostrzegawczym jest sytuacja, gdy po zablokowaniu jednej drogi kontaktu pojawia się następna.

Zwróć uwagę, czy ktoś:

wielokrotnie kontaktuje się z Tobą wbrew Twojej woli;
tworzy kolejne konta lub korzysta z cudzych numerów;
wie o Twoich działaniach lub lokalizacji więcej, niż powinien;
próbuje wpływać na relacje z rodziną, znajomymi lub pracą;
grozi publikacją danych, zdjęć albo prywatnych rozmów;
loguje się na Twoje konta lub uruchamia procesy odzyskiwania haseł;
podszywa się pod Ciebie albo używa Twojego zdjęcia i danych;
eskaluje od wiadomości do prób spotkania lub fizycznego śledzenia.

Poważnym sygnałem jest też wykorzystanie danych osobowych do stworzenia konta, zawarcia umowy lub innego działania w Twoim imieniu. W takim przypadku sprawdź poradnik: Kradzież tożsamości – jak się przed nią chronić?

Co zrobić, gdy jesteś ofiarą cyberstalkingu?

Działaj w kolejności, która pozwoli jednocześnie zachować dowody i ograniczyć sprawcy dostęp do Ciebie.

1. Zabezpiecz dowody

Wykonuj zrzuty ekranu tak, aby było widać nazwę profilu, treść, datę i godzinę. Zapisuj adresy URL, numery telefonów, adresy e-mail, identyfikatory kont i nazwy użytkowników. Przy dłuższych rozmowach pomocne będzie zapisanie całego wątku lub nagranie ekranu. Prowadź prostą chronologię: data – kanał – co się wydarzyło – jakie były skutki.
Nie edytuj materiałów w sposób, który utrudni ustalenie ich pochodzenia. Jeśli to możliwe, zachowaj oryginalne wiadomości, pliki i e-maile, a kopie przechowuj w bezpiecznym miejscu.

2. Zabezpiecz konta i urządzenia

Zmień hasło przede wszystkim do poczty e-mail, bo to ona często służy do odzyskiwania dostępu do innych usług. Użyj unikalnego hasła i włącz 2FA. Sprawdź aktywne sesje, urządzenia zalogowane do konta oraz adresy e-mail i numery telefonu ustawione do odzyskiwania dostępu.
Wyłącz publiczne udostępnianie lokalizacji, przejrzyj ustawienia prywatności i ogranicz widoczność listy znajomych, numeru telefonu, miejsca pracy i codziennych tras. Jeśli podejrzewasz złośliwe oprogramowanie lub aplikację śledzącą, nie wpisuj nowych haseł na potencjalnie przejętym urządzeniu, dopóki go nie sprawdzisz.

3. Zablokuj i zgłoś konta sprawcy

Po zabezpieczeniu materiału zablokuj konta i numery, z których przychodzi nękanie. Na platformach społecznościowych zgłaszaj profile, wiadomości i publikacje naruszające regulamin. Nie wdawaj się w długie negocjacje ze sprawcą, jeśli kontakt się nasila.
Poinformuj zaufane osoby, że ktoś może próbować kontaktować się z nimi lub podszywać się pod Ciebie. Jeśli sprawca pisze do Twojego pracodawcy lub szkoły, przekaż im krótko, że sytuacja jest elementem nękania i poproś o zachowanie otrzymanych wiadomości.

Gdzie zgłosić cyberstalking?

Jeśli zachowanie nosi znamiona przestępstwa, możesz zgłosić sprawę policji lub prokuraturze. Przy uporczywym nękaniu z art. 190a § 1 i podszywaniu się z § 2 ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego, dlatego przy składaniu zawiadomienia warto jasno powiedzieć, że chcesz ścigania sprawcy. Jeżeli sprawca grozi Ci bezpośrednio, próbuje dostać się do domu lub miejsca pracy albo istnieje inne bezpośrednie zagrożenie, dzwoń pod 112.

CERT Polska nie jest organem do zgłaszania samego stalkingu, ale jest właściwym miejscem dla powiązanego incydentu cyberbezpieczeństwa,np. fałszywej strony, phishingu, złośliwego oprogramowania czy przejęcia konta. Takie zdarzenia można zgłaszać przez incydent.cert.pl.

Osoba pokrzywdzona może też skorzystać z bezpłatnej pomocy finansowanej z Funduszu Sprawiedliwości, obejmującej m.in. wsparcie prawne i psychologiczne w punktach pomocy pokrzywdzonym.

Jak ograniczyć ryzyko cyberstalkingu i wykorzystania danych?

Nie da się zagwarantować pełnej ochrony, ale można ograniczyć ilość informacji, które ułatwiają sprawcy obserwowanie lub podszywanie się. Warto:

ustawić konta prywatne tam, gdzie nie potrzebujesz publicznego profilu;
nie publikować bieżącej lokalizacji i rutynowych tras w czasie rzeczywistym;
ograniczyć widoczność numeru telefonu, adresu e-mail i miejsca zamieszkania;
używać różnych, silnych haseł i włączyć 2FA na poczcie oraz kontach społecznościowych;
regularnie sprawdzać aktywne sesje i urządzenia;
uważać na wiadomości mające skłonić Cię do kliknięcia linku lub podania kodu;
reagować na informacje o wycieku danych i sprawdzać, jakie dane zostały ujawnione;
zastrzec PESEL, jeżeli dane potrzebne do kradzieży tożsamości mogły trafić w niepowołane ręce.

Jak może pomóc Chroń PESEL?

Chroń PESEL nie blokuje wiadomości od stalkera i nie zastępuje policji, prokuratury ani pomocy prawnej. Może jednak uzupełnić ochronę wtedy, gdy nękanie łączy się z ujawnieniem lub wykorzystaniem danych osobowych. W zależności od pakietu dostępne są m.in. monitoring internetu, lokalizator wycieku danych, powiadomienia dotyczące użycia PESEL-u i wybrane raporty o zdarzeniach dotyczących Twoich danych.

Jeżeli ktoś pozyskał Twój PESEL, dane dokumentu lub inne informacje pozwalające podszyć się pod Ciebie, monitoring może pomóc szybciej zauważyć sygnały kolejnego nadużycia. Nadal jednak potrzebna jest reakcja właściwa dla konkretnego zdarzenia: zmiana haseł, zastrzeżenie PESEL-u, kontakt z instytucją lub zgłoszenie przestępstwa.

Sprawdź pakiety Chroń PESEL i wybierz zakres ochrony dopasowany do swoich potrzeb.

Podsumowanie

Cyberstalking to powtarzające się nękanie prowadzone przez narzędzia cyfrowe. Nie każda nieprzyjemna wiadomość jest stalkingiem, ale uporczywe próby kontaktu, śledzenie aktywności, podszywanie się, publikowanie danych i angażowanie osób z otoczenia tworzą poważny wzorzec naruszenia prywatności i bezpieczeństwa.
Jeśli widzisz eskalację, najpierw zabezpiecz materiał, następnie wzmocnij ochronę kont i ogranicz kontakt ze sprawcą. Gdy zachowanie może stanowić przestępstwo, zgłoś je policji lub prokuraturze. Nie czekaj, aż nękanie przeniesie się z internetu do świata offline.

Najczęściej zadawane pytania FAQ

Czy cyberstalking jest przestępstwem?

Cyberstalking nie jest osobno nazwany w Kodeksie karnym, ale zachowania prowadzone online mogą spełniać znamiona uporczywego nękania z art. 190a. Znaczenie mają m.in. uporczywość, skutki dla pokrzywdzonego i naruszenie prywatności.

Czy jedna wiadomość może być cyberstalkingiem?

Zwykle pojedyncza niechciana wiadomość nie tworzy wzorca uporczywego nękania. Może jednak stanowić inne naruszenie, np. groźbę. Przy cyberstalkingu istotne są najczęściej powtarzalność i eskalacja zachowania.

Jakie dowody zbierać przy cyberstalkingu?

Zachowuj zrzuty ekranu, wiadomości, e-maile, linki do profili, numery telefonu, nazwy użytkowników, daty i godziny. Dobrze jest prowadzić chronologię zdarzeń oraz zachować oryginalne pliki i wiadomości.

Gdzie zgłosić cyberstalking?

Podejrzenie przestępstwa zgłoś policji lub prokuraturze. Bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia zgłaszaj pod 112. Powiązany phishing, fałszywą stronę lub złośliwe oprogramowanie można dodatkowo zgłosić do CERT Polska.

Czy powinienem blokować sprawcę?

Tak, ale najpierw zabezpiecz materiał, który przyda się jako dowód. Następnie blokuj konta i numery oraz zgłaszaj nadużycia administratorom platform.

Co zrobić, jeśli stalker publikuje moje dane?

Zapisz publikację i jej adres, zgłoś treść platformie i oceń, jakie dane wyciekły. Jeżeli ujawniono PESEL lub dane dokumentu, rozważ zastrzeżenie PESEL-u i monitoring prób wykorzystania tożsamości.

Czy cyberstalking może polegać na podszywaniu się?

Tak. Sprawca może tworzyć fałszywe konta, używać zdjęcia lub danych ofiary i kontaktować się z innymi w jej imieniu. Art. 190a Kodeksu karnego obejmuje również określone przypadki podszywania się pod inną osobę.

Czy Chroń PESEL zatrzyma cyberstalking?

Nie. Usługa nie blokuje sprawcy ani jego wiadomości. Może natomiast uzupełniać ochronę danych, jeśli nękanie wiąże się z wyciekiem lub próbą wykorzystania Twojej tożsamości.

Źródła

Kodeks karny, art. 190a, dostęp: 25.08.2026.
Ministerstwo Sprawiedliwości, Poradnik osoby pokrzywdzonej, dostęp: 25.08.2026.
Gov.pl, Skorzystaj z pomocy dla pokrzywdzonych w wyniku przestępstwa, dostęp: 25.08.2026.
Policja.pl, Areszt dla 36-latka za uporczywe nękanie, dostęp: 25.08.2026.

Data aktualizacji: 25 sierpnia 2026 r.

Niniejszy materiał ma charakter wyłącznie marketingowy i ma na celu zachęcenie do nabycia usług Chroń PESEL świadczonych przez Kaczmarski Group Sp. J. oraz jej partnerów, tj. KRD BIG S.A. oraz TU Europa S.A. Materiał ten nie ma charakteru konsultingowego i nie powinien stanowić wyłącznej podstawy do podjęcia jakichkolwiek decyzji. Rekomendowane jest zapoznanie się ze szczegółowymi zasadami świadczenia usług Chroń PESEL, określonymi w odpowiednich Regulaminach, Ogólnych Warunkach, Warunkach ubezpieczenia oraz Cennikach (dostępnych na stronach internetowych chronpesel.pl).

Wróć